Wat is een auditief implantaat?

Slechthorenden die niet met een hoortoestel kunnen worden geholpen, kunnen soms baat hebben bij een auditief implantaat. Zo zijn er cochleaire implantaten (CI) of hersenstamimplantaten voor mensen die (nagenoeg) doof zijn, zodat het hoortoestel hun te weinig vermogen biedt. Middenoorimplantaten (MEI) zetten geluid om in mechanische energie en brengen het middenoor, met de gehoorbeentjes, in trilling. Ze zijn speciaal bedoeld voor wie wel geluidsversterking nodig heeft, maar geen hoortoestel in het oor kan (ver)dragen. Veenhuis Medical Audio B.V. is in Nederland de exclusieve leverancier van de implantaten van MED-EL. MED-EL kan beschouwd worden als het levenswerk van de professoren Ingeborg en Erwin Hochmair, pioniers op het gebied van cochleaire implantatie. In 1977 ontwikkelden zij ’s werelds eerste meerkanaals cochleaire implantaat. De firma MED-EL werd in 1989 opgericht en loopt voorop als het gaat om op degelijk onderzoek gebaseerde hoogwaardige technologie.

- lees verder op de MED-EL website ->

Wat is een cochleair implantaat?

Een cochleair implantaat (CI) is bedoeld om de gehoorzenuw te stimuleren wanneer het binnenoor met de haarcellen niet of nauwelijks meer functioneert. In dat geval spreken we over zeer ernstige slechthorendheid of doofheid. Het implantaat neemt dan als het ware de functie van het binnenoor over. Het is echter een grove benadering van de manier waarop een gezond binnenoor dat doet. Een gezond binnenoor heeft een rij van ca. 20.000 haarcellen om geluid netjes door te sturen, het implantaat doet dat met slechts een aantal elektroden.

Een cochleair implantaat bestaat uit twee delen: een inwendig en een uitwendig deel. Het inwendige deel wordt operatief aangebracht. Dit inwendige deel bestaat uit een ontvanger (spoel met magneet en elektronica) en een dun siliconen draadje met daarop een serie elektroden; dit wordt ook wel ‘elektroden-array’ of ‘elektrodendrager’ genoemd. De ontvanger wordt onderhuids aan de schedel bevestigd en de array wordt in het slakkenhuis geschoven. Het uitwendige deel wordt als een hoortoestel achter het oor gedragen. Er zit een geluidprocessor in die alle binnenkomende geluiden bewerkt (codeert) zodat het zinvolle informatie wordt voor de gehoorzenuw. Het gecodeerde signaal wordt door middel van een spoel overgedragen naar het inwendige deel van het implantaat. Daarbij ‘klikt’ de magneet in de spoel op de onderhuidse magneet.
Verschillende CI-systemen kunnen het geluid op verschillende manieren coderen. Sinds de introductie van CI, een kleine 40 jaar geleden, is hierin heel wat verbeterd. Omdat het geluid op een speciale manier gecodeerd is, klinken spraak- en andere geluiden via een CI heel anders dan de gebruiker zich mogelijk van vroeger herinnert. Er moet daarom in het begin flink geoefend worden op het herkennen van geluiden en het verstaan van spraak. Tijdens een revalidatieperiode van enkele weken wordt de gebruiker hierin begeleid door een therapeut en door de audioloog, die indien nodig het implantaat fijner afstelt.

Hoe werkt elektrisch akoestische stimulatie?

Een variant op het cochleaire implantaat is de EAS, de elektrisch akoestische stimulatie. Deze is bedoeld voor mensen die zeer ernstig slechthorend of volledig doof in de hoge tonen zijn, zodat ze belangrijke spraakinformatie – ook met versterking – niet meer verstaan. Ze hebben echter nog wel een bruikbaar restgehoor voor waarneming van de lage tonen. Het akoestisch waarnemen van lage tonen betekent het behoud van de natuurlijke klank van geluiden, reden waarom het implanteren van een standaard CI niet de meest aangewezen weg is voor deze mensen.
Voor hen is de laatste jaren daarom een implantatietechniek ontwikkeld die een oplossing biedt voor het hoge-tonenverlies en tegelijk gebruik maakt van het restgehoor voor lage tonen: EAS of elektrisch akoestische stimulatie. In het oor wordt een implantaat ingebracht dat de gehoorzenuw elektrisch stimuleert in het hoge-tonengebied terwijl een akoestische component de lage tonen aanbiedt. Met het EAS™ Hearing System van MED-EL wordt het binnenoor tegelijkertijd akoestisch en elektrisch gestimuleerd en is het in staat, net als een gezond oor, om beide informatiestromen tegelijk te verwerken.

Wat is een hersenstamimplantaat?

Een bijzondere groep doven vormt de groep mensen die bijvoorbeeld ten gevolge van een neurofibromatose (NF2) geen functionele gehoorzenuw meer hebben. In dit geval is het mogelijk om een implantaat toe te passen dat wordt aangebracht op het niveau van de hersenstam. De hersenstam is in feite een verzameling zenuwen. In plaats van stimulatie van de gehoorzenuw worden nu vezels van de hersenstam geprikkeld en ABI-electrode

vandaar gaan dan de geluidsprikkels als elektrische pulsjes naar de hersenen. Ook hier is sprake van een bepaalde spraakcodering, waardoor geluidwaarneming en gedeeltelijk spraakverstaan weer mogelijk zouden kunnen worden.

Wat is een middenoorimplantaat?

Middenoorimplantaten zijn toepasbaar bij mensen met een lichte tot ernstige vorm van slechthorendheid, zowel in het binnenoor (perceptieslechthorendheid), middenoor (geleidingsslechthorendheid) als een combinatie daarvan (gemengd gehoorverlies). Het is geen standaard hoortoestel: een hoortoestel versterkt het geluid en geeft dat geluid af in de gehoorgang waar het wordt opgevangen door het trommelvlies. Een middenoorimplantaat daarentegen zet het geluid om in mechanische trillingen. Deze trillingen worden rechtstreeks overgebracht op de gehoorbeentjes in het middenoor zodat deze in trilling komen. Een middenoorimplantaat wordt toegepast bij mensen die om medische redenen geen hoortoestel kunnen (ver)dragen (bijvoorbeeld chronisch eczeem).
Net als een CI bestaat een middenoorimplantaat uit twee delen, een uitwendig deel met een microfoon en een processor en een inwendig deel met een zogenaamde transductor die de mechanische trillingen overbrengt op de gehoorbeentjes.

De implantaten van MED-EL

Veenhuis Medical Audio B.V. levert momenteel de volgende auditieve implantaten van MED-EL:

MAESTRO

Een modern modulair CI-systeem. Al naar gelang de leeftijd of activiteiten van de gebruiker kan de processor individueel worden samengesteld. De afstandsbediening kan eveneens op de mogelijkheden van de gebruiker worden afgestemd.

EAS™

‘s Werelds eerste systeem dat een CI combineert met akoestische versterking, bedoeld voor mensen die in de hoge tonen doof zijn, maar in de lage frequenties nog een bruikbaar restgehoor hebben.

ABI

Dit hersenstamimplantaat wordt toegepast bij mensen waarbij het slakkenhuis ten gevolge van een tumor in de hersenen zodanig is beschadigd dat een CI niet meer toepasbaar is.

Soundbridge

De Vibrant Soundbridge, zoals hij voluit heet, is een middenoorimplantaat met baanbrekende nieuwe technologie die de structuren in het middenoor op een natuurlijke manier in trilling brengt.

Waar kan ik terecht voor een MED-EL auditief implantaat

	CI	EAS	ABI	Vibrant Soundbridge
UMC Utrecht	X	X
AMC Amsterdam	X	X		X
VU Amsterdam
LUMC Leiden	X	X	X
MUMC Maastricht	X	X		X
UMC St Radboud Nijmegen	X	X		X
UMC Groningen	Dit najaar
Erasmus MC Rotterdam	X	X

Dit najaar zal in Nederland ook de Bonebridge worden geïntroduceerd. Dit is een volledig implanteerbare beengeleider waarbij een uitwendige processor zorgt voor de signaalverwerking en dit signaal via magnetische koppeling inductief overdraagt op de beengeleider.